Kinderen betrekken bij ouderschapsplan

Veel ouders worstelen met dezelfde vraag: hoeveel vertel ik mijn kind, en wanneer? U wilt uw kind beschermen, maar u wilt ook eerlijk zijn. U wilt dat uw kind zich gehoord voelt, maar u wilt het niet belasten met volwassen beslissingen.

Die spanning is begrijpelijk. En u staat er niet alleen in. Bij Apart Verder zien wij dat ouders hier soms mee worstelen, ongeacht de leeftijd van hun kinderen. Toch is er een duidelijke lijn te trekken: kinderen worden niet betrokken bij een scheiding. Dit is van de ouders en hier hoeven de kinderen niet mee belast te worden. Wel kunnen kinderen meegenomen worden in delen van het ouderschapsplan, zoals bijvoorbeeld de zorgregeling.

Waarom de stem van uw kind ertoe doet

Een ouderschapsplan is meer dan een document met afspraken. Het regelt hoe uw kinderen hun leven na de scheiding inrichten: waar ze wonen, wanneer ze bij welke ouder zijn en hoe vakanties worden verdeeld. Die afspraken raken uw kind direct. Het is logisch dat uw kind daarin een stem mag hebben, uiteraard op een manier die past bij zijn of haar leeftijd. Kinderen die zich gehoord voelen, herstellen beter van een scheiding. Ze hebben minder last van loyaliteitsconflicten als ze merken dat beide ouders naar hen en elkaar luisteren. Dat betekent echter niet dat uw kind beslist. Dat is en blijft uw verantwoordelijkheid als ouders. Maar uw kind mag wel meedenken.

Wat is leeftijdsgeschikt betrekken

Er is een groot verschil tussen een peuter en een tiener. Wat werkt voor een kind van vier jaar, werkt niet voor een kind van veertien. Hieronder leest u per leeftijdsgroep hoe u dat het beste aanpakt. Kinderen tot zes jaar begrijpen abstracte begrippen zoals “scheiding” nog niet volledig. Wat zij wel begrijpen, is routine en veiligheid. Vertel hen in eenvoudige woorden wat er gaat veranderen in hun dagelijks leven. Vertel ze dat ze beide ouders blijven zien. Gebruik geen langdurige gesprekken, maar korte, geruststellende uitleg.

Kinderen tussen de zes en twaalf jaar begrijpen meer en stellen vragen. Beantwoord die eerlijk, maar houd de inhoud bij wat zij kunnen dragen. U kunt hen vragen: “Hoe zou jij het fijn vinden om de week te verdelen?” Luister naar het antwoord, maar maak duidelijk dat u als ouders de uiteindelijke beslissing neemt. 

Tieners vanaf acht  jaar mogen in Nederland zelfs formeel een mening geven. De rechter houdt rekening met hun standpunt bij een scheiding. Het is dus niet alleen zinvol, maar ook wettelijk relevant om een tiener serieus te betrekken bij het ouderschapsplan.

Hoe voert u dit gesprek

Het gesprek over de scheiding en het ouderschapsplan voert u bij voorkeur samen, als collega-ouders. Dat geeft uw kind het signaal dat u allebei achter de afspraken staat en dat het niet moet kiezen tussen vader en moeder. Kies een rustig moment en een vertrouwde omgeving. Zorg dat u allebei kalm bent en niet midden in een gespannen periode zit. Een kind dat spanning voelt bij de ouders, trekt zich terug of zegt wat het denkt dat de ouders willen horen.

Stel open vragen. Niet: “Wil je bij mama of bij papa wonen?” Maar: “Hoe zou jij het fijn vinden?” of “Wat is voor jou het allerbelangrijkste?” Die vragen geven uw kind ruimte zonder het te dwingen tot een keuze. Bevestig altijd dat de scheiding niet de schuld van het kind is. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar kinderen denken dat soms wel. Benoem het expliciet.

De rol van mediation bij het betrekken van kinderen

In een mediationtraject bij Apart Verder is er standaard aandacht voor de positie van de kinderen. Tijdens mediation bespreken wij niet alleen de praktische afspraken, maar ook hoe u als collega-ouders met elkaar blijft communiceren. Want uw kind heeft er baat bij dat u allebei op dezelfde lijn zit, ook na de scheiding.

Soms worden kinderen ouder dan acht jaar uitgenodigd voor een apart gesprek met de mediator. Dat is geen verhoor, maar een veilige ruimte waarin zij hun wensen kunnen uitspreken zonder dat zij daarna het gevoel hebben iemand te hebben benadeeld. Dit gesprek vindt alleen plaats als het kind hier behoefte aan heeft. Het is geen verplichting. 

Wat legt u vast in het ouderschapsplan

Het ouderschapsplan is een verplicht document bij iedere scheiding waarbij kinderen betrokken zijn. Daarin legt u vast hoe u de zorg voor uw kinderen regelt. Denk aan de hoofdverblijfplaats, de verdeling van de weken, vakanties en feestdagen, en hoe u met elkaar communiceert over de kinderen. Ook de kinderalimentatie wordt hierin geregeld. Dat bedrag wordt berekend op basis van de TREMA-normen, de richtlijnen die rechters in Nederland gebruiken. Daarmee is het bedrag niet willekeurig, maar gebaseerd op uw beider inkomen en de behoefte van uw kind.

Wensen van uw kind kunnen de inhoud van het plan beïnvloeden. Stelt een kind van tien jaar aan dat het graag na school dicht bij zijn voetbalclub wil wonen? Dan is dat mogelijk een relevante factor bij het bepalen van de hoofdverblijfplaats. U neemt de beslissing, maar u houdt wel rekening met wat uw kind aangeeft.

Wanneer schakelt u extra hulp in

Niet elk kind reageert hetzelfde op een scheiding. Sommige kinderen worden stil, andere worden drukker of agressiever. Dat zijn signalen dat zij het moeilijk hebben, niet dat u iets fout doet. Als u merkt dat uw kind niet goed functioneert op school, terugtrekt of opvallend gedrag vertoont, is het verstandig om hulp in te schakelen. Dat kan via de huisarts, een kinderpsycholoog of een vertrouwenspersoon op school.

Bij Apart Verder signaleren wij dergelijke situaties soms ook tijdens het mediationproces. Wij verwijzen door als dat nodig is. Wij zijn geen therapeuten, maar wij zien wel wanneer een kind meer nodig heeft dan een goed ouderschapsplan.

Een goed plan begint met een goed gesprek

Uw kinderen verdienen een plek in het proces, zonder dat zij de last van het proces dragen. Dat evenwicht vinden is soms moeilijk, maar het is wel mogelijk. Bij Apart Verder in de regio Nijmegen en Arnhem begeleiden wij ouders dagelijks bij het maken van een ouderschapsplan dat werkt voor het hele gezin. Wij luisteren, wij stellen de juiste vragen en wij helpen u om afspraken te maken die recht doen aan uzelf en aan uw kinderen.

Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend. Neem contact op met Apart Verder en ontdek wat wij voor u kunnen betekenen.

Veelgestelde vragen over het betrekken van kinderen bij een ouderschapsplan

  • Kinderen zijn niet verplicht aanwezig bij het opstellen van een ouderschapsplan. Maar hun belangen staan altijd centraal. Bij kinderen ouder dan acht jaar houdt de rechter formeel rekening met hun mening. Wij betrekken kinderen op een manier die bij hun leeftijd past, via de ouders of via een gesprek met de mediator.

  • Uw kind geeft zijn of haar wensen aan, maar u neemt de beslissing. Als collega-ouders bent u verantwoordelijk voor het welzijn van uw kind, ook als dat betekent dat u een wens niet inwilligt. Wij helpen u om uit te leggen waarom u een bepaalde keuze maakt, op een manier die uw kind begrijpt en accepteert.

  • Ja, dat is mogelijk. Kinderen groeien en hun behoeften veranderen. Een afspraak die werkte toen uw kind acht jaar was, past misschien niet meer bij een kind van vijftien. Als beide ouders instemmen, kunnen afspraken worden herzien. Bij Apart Verder begeleiden wij dat herzieningsproces als dat nodig is.

Bericht delen: