Sinds 2009 is het ouderschapsplan bij scheiding wettelijk verplicht als ouders gezamenlijk het gezag hebben over hun minderjarige kinderen.. De rechtbank accepteert een scheidingsverzoek niet zonder dit document. Dat geldt ook als u en uw ex-partner het over bijna alles eens zijn.
De reden achter die verplichting is simpel: kinderen hebben belang bij duidelijkheid. Een goed ouderschapsplan geeft kinderen zekerheid over hun dagelijkse leven. Het voorkomt ook dat ouders later alsnog in conflict raken over zaken die niet zijn vastgelegd.
Stel dat twee ouders mondeling afspreken hoe ze de vakantie verdelen. Zonder schriftelijke afspraken ontstaat er later al snel discussie over wie wat heeft gezegd. Een ouderschapsplan maakt die discussie overbodig. Alles staat zwart op wit, en dat biedt rust voor alle betrokkenen.
Welke onderdelen zijn verplicht in het ouderschapsplan?
De wet stelt minimale eisen aan de inhoud van een ouderschapsplan. U moet in ieder geval de volgende onderdelen opnemen.
- De verdeling van zorg en opvoedingstaken: u legt vast hoe de kinderen hun tijd verdelen tussen beide ouders. Dit omvat schooldagen, weekenden en vakantie.
- De wijze van informatieverstrekking en raadpleging: u spreekt af hoe u elkaar informeert over belangrijke zaken in het leven van uw kinderen, zoals school, gezondheid en activiteiten.
- De kosten van de kinderen: u regelt wie wat betaalt en hoe de kinderalimentatie is berekend.
Dit zijn de wettelijke minimumvereisten. Maar een goed ouderschapsplan gaat verder dan het minimum. Bij Apart Verder Scheidingspraktijk adviseren we ouders altijd om meer vast te leggen dan strikt noodzakelijk is. Dat voorkomt discussies in de toekomst.
Wat legt u vast over de zorgverdeling?
De zorgverdeling is het hart van het ouderschapsplan. U beschrijft hoe de kinderen hun tijd doorbrengen bij elk van de ouders. Dat kan op veel manieren worden ingevuld.
Sommige ouders kiezen voor co-ouderschap, waarbij kinderen de helft van de tijd bij elke ouder wonen. Anderen kiezen voor een situatie waarbij kinderen een hoofdverblijf hebben bij een van de ouders en regelmatig bij de andere ouder verblijven. Er is geen standaardoplossing die voor iedereen werkt. De beste regeling hangt af van de leeftijd van uw kinderen, de afstand tussen de ouders, de behoefte van de kinderen en de dagelijkse praktijk.
Een voorbeeld: een gezin met twee kinderen van 10 en 12 jaar kiest voor een week-weekregeling. De kinderen wonen de ene week bij moeder en de volgende week bij vader. Schoolopvang en activiteiten worden door beide ouders gelijkelijk geregeld. Dit werkt voor hen omdat beide ouders op fietsafstand van de school wonen. Voor andere gezinnen is deze regeling minder praktisch. Het gaat er altijd om wat bij de behoefte van de kinderen en uw situatie past.
Hoe regelt u de kinderalimentatie?
De bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen, ook wel kinderalimentatie genoemd, is de financiële bijdrage voor de kosten van verzorging en opvoeding van het kind. De hoogte van de alimentatie wordt berekend aan de hand van de behoefte van het kind en de draagkracht van beide ouders. In Nederland gebruikt men hiervoor de Tremarapport-normen.
U legt in het ouderschapsplan vast hoe en wie de alimentatie betaalt, hoeveel dat is en op welke datum de betaling plaatsvindt. Het bedrag wordt jaarlijks verplicht geïndexeerd, wat betekent dat het meest stijgt met de inflatie.
Stel dat een vader een netto inkomen heeft van 3.000 euro per maand en een moeder een inkomen van 1.800 euro per maand. Op basis van de behoefte van het kind en de draagkracht van beide ouders kan de berekening uitkomen op een bijdrage van de vader van 300 euro per maand. Dit bedrag legt u dan vast in het ouderschapsplan. Zo weet iedereen waar hij of zij aan toe is. Ook legt u vast of de bijdrage aan de andere ouder wordt voldaan of op een kinderrekening wordt gestort.
Wat spreekt u af over communicatie en beslissingen?
Ouders die scheiden en gezamenlijk het gezag hebben over hun minderjarige kinderen blijven samen verantwoordelijk voor hun kinderen. D_. Het betekent dat u samen beslist over belangrijke zaken als schoolkeuze, medische behandelingen en verblijf in het buitenland.
In het ouderschapsplan legt u vast hoe u die beslissingen neemt. Hoe informeert u elkaar? Hoe vaak heeft u contact met de kinderen? Wat doet u als u het ergens niet over eens bent? Door dit van tevoren vast te leggen, voorkomt u onnodige conflicten.
Een voorbeeld: twee ouders spreken af dat ze via een ouder-app communiceren over de kinderen. Ze informeren elkaar binnen 24 uur met medische vragen of bijzonderheden op school. Bij grotere beslissingen overleggen ze altijd eerst met elkaar, voordat ze iets regelen. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar zonder concrete afspraken gaat het hier in de praktijk regelmatig mis.
Wat kunt u nog meer vastleggen?
Naast de verplichte onderdelen zijn er veel zaken die u vrijwillig kunt toevoegen aan het ouderschapsplan. Hoe meer u vastlegt, hoe minder ruimte er is voor discussie achteraf.
U kunt onder meer afspraken maken over:
- De verdeling van kosten voor buitenschoolse activiteiten
- Wie de kinderen ophaalt bij ziekte op school
- Hoe de kinderen reizen tussen de twee ouders
- De omgang met nieuwe partners van de ouders
- De omgang met grootouders en andere familieleden
- Hoe om te gaan met verhuizingen
- Bijzondere dagen en/of tradities zoals verjaardagen, familieweekenden etc.
Dit zijn onderwerpen die in de praktijk regelmatig tot spanning leiden als ze niet van tevoren zijn besproken. Bij Apart Verder Scheidingspraktijk nemen we altijd de tijd om dit soort onderwerpen aan te kaarten. Niet om ingewikkeld te doen, maar omdat een goed gesprek nu veel gedoe later voorkomt.
Een plan dat echt werkt voor uw gezin
Een ouderschapsplan opstellen vraagt tijd en aandacht. Het is meer dan het invullen van een formulier. Het is een afspraak over hoe u als ouders verder gaat, met als enige doel het welzijn van uw kinderen.
Bij Apart Verder helpen we u bij elk onderdeel van dit proces. Van de eerste oriëntatie tot het definitieve plan. Neem contact met ons op voor een kennismakingsgesprek en ontdek hoe wij u kunnen begeleiden naar een helder en werkbaar ouderschapsplan.
Veelgestelde vragen over wat er in een ouderschapsplan hoort
- Kunnen we het ouderschapsplan later nog aanpassen?
Ja, dat kan. Een ouderschapsplan is niet voor altijd in beton gegoten. Als uw situatie verandert, bijvoorbeeld doordat een ouder verhuist of een kind ouder wordt en andere behoeften krijgt, kunt u het plan aanpassen. Dat doet u in goed overleg met elkaar.
- Wat als we het niet eens worden over de inhoud van het ouderschapsplan?
Dan is mediation een goede volgende stap. Een neutrale mediator begeleidt u bij het gesprek en helpt u samen tot afspraken te komen. Mediation is in de meeste gevallen sneller, goedkoper en minder belastend dan een rechtszaak. Het heeft ook als voordeel dat u zelf de inhoud bepaalt, in plaats van dat een rechter dat voor u doet.
- Geldt een ouderschapsplan ook voor samenwoners die niet getrouwd zijn?
Als u samenwoont en samen het gezag over uw minderjarige kinderen heeft, maar niet getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft, bent u bij beëindiging van de relatie ook wettelijk verplicht een ouderschapsplan op te stellen. Dit wordt echter niet gecontroleerd.