Zo vraag je rechtsbijstand toevoeging aan bij de Raad voor Rechtsbijstand

Een toevoeging is een vergoeding van de overheid voor juridische hulp. U betaalt zelf een eigen bijdrage, maar de rest van de kosten worden door de Raad voor Rechtsbijstand gedekt. De Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt of u in aanmerking komt. Dat oordeel is gebaseerd op uw financiële situatie. 

De belangrijkste voorwaarde is uw toetsingsinkomen. Dat is uw belastbaar inkomen uit Box 1, Box 2 en Box 3 samen. De Raad kijkt steeds naar het inkomen van twee jaar geleden, tenzij uw situatie sindsdien sterk is veranderd. Heeft u een partner waarmee u samenwoont of gehuwd bent? Dan telt het gezamenlijke inkomen mee. Leeft u feitelijk gescheiden? Dan geldt alleen uw eigen inkomen.

Een voorbeeld: stel dat u een inkomen heeft van 28.000 euro per jaar en geen noemenswaardig vermogen. Dan valt u waarschijnlijk onder de inkomensgrens en heeft u recht op een toevoeging. De hoogte van uw eigen bijdrage hangt af van uw exacte inkomen.

Welke documenten heeft u nodig?

Goede voorbereiding scheelt tijd en frustratie. Zorg dat u de volgende documenten bij de hand heeft voordat uw mediator de aanvraag start.

De mediator heeft in ieder geval nodig:

• De aangifte inkomstenbelasting van 2 jaar terug
• Uw meest recente belastingaanslag of een inkomensverklaring van de Belastingdienst
• Een geldig legitimatiebewijs
• Informatie over uw gezinssituatie
• Een overzicht van eventueel vermogen, zoals spaargeld of een tweede woning

Als uw inkomen het afgelopen jaar sterk is gedaald, kan de mediator een peiljaarverlegging aanvragen. U vraagt dan om beoordeling op basis van uw verwachte inkomen dit jaar. Hiervoor heeft u bewijs nodig van uw huidige inkomenssituatie, bijvoorbeeld recente loonstroken of een uitkeringsspecificatie. Apart Verder is aangesloten bij de Raad voor Rechtsbijstand en kan u helpen bij het  beoordelen of een peiljaarverlegging voor u zinvol is.

Hoe vraagt u een toevoeging aan?

De aanvraag loopt altijd via een advocaat of mediator. U vraagt de toevoeging niet zelf aan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Uw rechtshulpverlener dient de aanvraag in namens u. Dat is een belangrijk punt dat veel mensen niet weten.

Het proces verloopt in vier stappen:

• Stap één: kies een advocaat of mediator die werkt met toevoegingen. Niet elke rechtshulpverlener doet dit, dus vraag dit expliciet na bij het eerste contact.
• Stap twee: lever uw financiële gegevens aan bij de  advocaat of mediator . Die gebruikt deze informatie voor de aanvraag.
• Stap drie: de Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt uw aanvraag. Dit duurt in de meeste gevallen enkele werkdagen tot een paar weken.
• Stap vier: u ontvangt een toekenning of afwijzing. Bij toekenning ontvangt u een toevoegingsnummer en betaalt u uw eigen bijdrage rechtstreeks aan de advocaat of mediator. Bij afwijzing kunt u bezwaar maken.

Heeft u nog geen advocaat of mediator? Bij Apart Verder kijken we in het eerste gesprek altijd naar uw recht op een toevoeging. Zo weet u direct waar u aan toe bent.

Wat kost een toevoeging u zelf?

Zelfs met een toevoeging betaalt u altijd een eigen bijdrage. De hoogte daarvan is afhankelijk van uw toetsingsinkomen. Hoe lager uw inkomen, hoe lager de eigen bijdrage. In 2024 liep de eigen bijdrage uiteen van ongeveer 143 euro tot enkele honderden euro voor het gehele traject.

Dat is een groot verschil met de volledige kosten van een advocaat. Een advocaat rekent gemiddeld tussen de 150 en 300 euro per uur exclusief BTW. Een scheidingsprocedure duurt al snel tientallen uren. De eigen bijdrage bij een toevoeging is dan een fractie van wat u anders zou betalen. Toch schrikken mensen soms van het woord “eigen bijdrage”. Weet dat dit bedrag doorgaans heel behapbaar is. In 2026 ligt deze tussen de € 69 en de € 139. 

Een voorbeeld: een vrouw met een inkomen van 22.000 euro bruto per jaar vraagt een toevoeging aan voor haar scheidingsprocedure. Haar eigen bijdrage bedraagt maximaal € 139  euro. De rest van de kosten van de mediator betaalt de overheid. Zonder toevoeging had ze mogelijk duizenden euro’s aan advocaatkosten betaald. Ook wordt er korting verleend voor de kosten voor de rechtbank, het griffierecht genoemd. Deze kosten betaalt u als er een verzoek tot echtscheiding wordt ingediend. Het griffierecht bedraagt voor een echtscheiding in 2026 € 170,50 per persoon. Met een toevoeging wordt dit voor degene met de toevoeging verlaagd naar € 46,50. 

Wat als uw aanvraag wordt afgewezen?

Een afwijzing voelt als een tegenslag, maar het is niet het einde. U heeft het recht om bezwaar te maken bij de Raad voor Rechtsbijstand. In uw bezwaarschrift legt u uit waarom u het niet eens bent met de beslissing. Doe dit altijd met ondersteuning van uw advocaat of mediator, zij kennen de argumenten die het meeste effect hebben.

Wordt ook het bezwaar afgewezen? Dan zijn er nog alternatieven. Mediation via een gecertificeerde MfN mediator is vaak goedkoper dan een procedure via een advocaat. U werkt samen aan afspraken over uw kinderen, uw woning en uw financiën. De uitkomst legt u vast in een convenant en, als u kinderen heeft, een ouderschapsplan. Dit traject is in veel gevallen aanzienlijk voordeliger dan een rechtszaak. Bij Apart Verder bespreken we altijd alle opties, ook als een toevoeging niet haalbaar blijkt.

Toevoeging bij mediation: ook dat is mogelijk

Veel mensen denken dat een toevoeging alleen geldt voor een advocaat. Maar ook bij mediation kunt u in aanmerking komen voor gefinancierde rechtsbijstand. Dit heet een mediationtoevoeging. De voorwaarden zijn vergelijkbaar met die van een reguliere toevoeging.

Een mediationtoevoeging maakt het mogelijk om samen met uw ex-partner en een neutrale MfN mediator tot afspraken te komen, zonder de volledige kosten zelf te dragen. Beide partijen kunnen ieder afzonderlijk een toevoeging aanvragen. U hoeft de kosten dus niet te delen. Dit maakt mediation ook financieel toegankelijk voor mensen met een beperkt inkomen.

Stel: u en uw partner willen scheiden en u wilt dit zo rustig en respectvol mogelijk doen. Uw mediator  vraagt voor u beide een mediationtoevoeging aan omdat u aan de voorwaarden voldoet. De mediator begeleidt jullie bij het maken van afspraken over de kinderen en de financiën. U betaalt ieder uw eigen bijdrage en het verlaagde gridffierecht en de rest wordt vergoed. Dit is een route die Apart Verder regelmatig begeleidt.

Helder overzicht, concrete stappen

Een toevoeging aanvragen hoeft geen ingewikkeld proces te zijn. U weet nu wat het is, wat u nodig heeft en hoe het aanvragen van de toevoeging werkt. De sleutel is een goede voorbereiding en de juiste begeleiding.

Bij Apart Verder begeleiden we u van het eerste gesprek tot de afronding van uw scheiding. We beoordelen uw recht op een toevoeging, regelen de aanvraag en zorgen dat u weet waar u aan toe bent. Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek en zet de eerste stap met rust en duidelijkheid.